"Als prostaatchirurg zou ik willen dat elke man dit wist"

Van alle ziektes die mannen op latere leeftijd kunnen treffen, is prostaatkanker misschien wel de meest onderschatte: veel voorkomend, vaak stil, maar steeds beter behandelbaar als je er op tijd bij bent. In Nederland kregen in 2025 ruim 16.000 mannen de diagnose prostaatkanker, meer dan 50 per werkdag. Toch bestaat er nog altijd geen bevolkingsonderzoek zoals bij borst- of darmkanker, terwijl het risico vanaf 50 jaar – en bij erfelijke belasting of een donkere huid al eerder – fors toeneemt.​

Prof Prabhakar Rajan,consultant-uroloog en robotchirurg aan het University College London Hospitals (UCLH) en Barts Health in Londen is gespecialiseerd in onderzoek naar prostaatkanker en de behandeling van mannen met deze ziekte. Hij waarschuwt in de Daily Telegraph voor de signalen

Als je één ding onthoudt, laat het dan dit zijn: prostaatkanker geeft in het begin meestal geen klachten. Wachten tot je slechter plast, gewicht verliest of pijn in rug en heupen krijgt, betekent vaak dat de ziekte al is doorgebroken. Huisartsen mogen mannen zonder klachten niet actief oproepen, maar iedere man van 50 jaar en ouder heeft wel het recht om een PSA-bloedtest te vragen en daarover een eerlijk gesprek te voeren.​

Die PSA-test is geen perfecte graadmeter: een verhoogde waarde betekent niet automatisch een agressieve tumor, en een normale waarde sluit kanker niet volledig uit. Juist daarom benadrukken specialisten dat de test altijd gekoppeld moet worden aan een goed gesprek over je leeftijd, familiegeschiedenis en afkomst, en zo nodig aanvullend onderzoek zoals een MRI-scan. Voor mannen met een vader of broer met prostaatkanker, of voor zwarte mannen, ligt het risico ruwweg twee keer zo hoog.​

Een diagnose is bovendien allang geen automatisch doodvonnis meer. Dankzij betere beeldvorming, robotchirurgie en gerichtere bestraling kunnen artsen steeds vaker tumoren verwijderen of onder controle houden met veel minder blijvende incontinentie of impotentie dan vroeger. Bij langzaam groeiende tumoren volstaat soms actieve surveillance: nauwlettend volgen in plaats van meteen snijden of bestralen. De kernboodschap van de prostaatchirurg: ken je persoonlijke risico, wees niet bang om een PSA-test te vragen en kom eerder dan je gevoel je ingeeft in actie – juist dan is er het meest te winnen.​